II Ogólnopolska Konferencja Dydaktyczno-Naukowa "Autyzm od potrzeb – holistyczne wsparcie rozwoju"

Dzieci najlepiej rozwijają się w bezpiecznych relacjach. Chętniej uczą się od osób, którym ufają i które potrafią troszczyć się o bliskość. Relacja pomaga się komunikować z dzieckiem. Rozumieć o co mu chodzi i wiedzieć jak do niego dotrzeć. Dlatego budowanie relacji jest podstawowym narzędziem kiedy chcemy wspierać rozwój dziecka. Także tego dziecka ze spektrum autyzmu.

Często jeszcze można spotkać się z poglądem, że dzieci w spektrum nie potrzebują tak bardzo relacji jak dzieci neurotypowe. Ja jestem przekonana, że jest wręcz przeciwnie. Jednak budowanie relacji z dzieckiem w spektrum może napotykać na wiele wyzwań. Dlatego dorośli mogą potrzebować więcej umiejętności służących do budowania relacji i więcej umiejętności komunikacyjnych.

Na wykładzie opowiem jak budowanie relacji łączy się z komunikacją. I jak tą wiedzę wykorzystać w komunikacji z dziećmi w spektrum.

Zadamy sobie pytania, jakie kryteria seksuologiczne powinny decydować o tym, że określone zachowania seksualne mają być poddane regulacji i jakiej, a jakie wchodzą w zakres rozwojowej ekspresji seksualnej. Istotną część wystąpienia zajmie próba przyjęcia perspektywy humanistycznej na samorealizację seksualności przez osoby w spektrum autyzmu.

Dzieci najlepiej rozwijają się w bezpiecznych relacjach. Chętniej uczą się od osób, którym ufają i które potrafią troszczyć się o bliskość. Relacja pomaga się komunikować z dzieckiem. Rozumieć o co mu chodzi i wiedzieć jak do niego dotrzeć. Dlatego budowanie relacji jest podstawowym narzędziem kiedy chcemy wspierać rozwój dziecka. Także tego dziecka ze spektrum autyzmu.

Często jeszcze można spotkać się z poglądem, że dzieci w spektrum nie potrzebują tak bardzo relacji jak dzieci neurotypowe. Ja jestem przekonana, że jest wręcz przeciwnie. Jednak budowanie relacji z dzieckiem w spektrum może napotykać na wiele wyzwań. Dlatego dorośli mogą potrzebować więcej umiejętności służących do budowania relacji i więcej umiejętności komunikacyjnych.

Na wykładzie opowiem jak budowanie relacji łączy się z komunikacją. I jak tą wiedzę wykorzystać w komunikacji z dziećmi w spektrum.

Każdy psychiatra zajmujący się leczeniem osób w spektrum autyzmu z czasem zauważa, ze odpowiednie dobranie leków często stanowi wyzwanie. Rownież pacjenci lub ich opiekunowie widzą, jak często pojawiają się u nich nietypowe reakcje lub działania niepożądane, teoretycznie uważane za rzadkie. Podczas wystąpienia zastanowimy się dlaczego tak jest i, co najważniejsze, po co w ogóle stosujemy leki i osób autystycznych.

Rozwój sensoryczny stanowi podstawę funkcjonowania emocjonalnego, społecznego i poznawczego dziecka. W ostatnich latach coraz częściej wskazuje się, że nie sam poziom wrażliwości na bodźce, lecz poczucie dobrostanu sensorycznego, rozumiane jako zdolność do samoregulacji, adekwatne dostosowanie środowiska i rozumienie własnych potrzeb zmysłowych, decyduje o jakości życia i adaptacji dzieci oraz młodzieży, w szczególności osób w spektrum autyzmu. Celem wystąpienia jest przedstawienie założeń oraz możliwości zastosowania Inwentarza Dobrostanu Sensorycznego Dzieci i Młodzieży ze spektrum autyzmu (IDSDiM) – autorskiego narzędzia diagnostycznego. IDSDiM pozwala na identyfikację obszarów komfortu i dyskomfortu sensorycznego w skalach percepcji, obejmujących m.in. dotyk, temperaturę, ból, ruch, propriocepcję, równowagę, dźwięk i światło. Narzędzie umożliwia tworzenie indywidualnych profili sensorycznych dzieci i młodzieży, wspierając planowanie interwencji opartych na psychoedukacji, dostosowaniu środowiska oraz budowaniu świadomości własnych preferencji sensorycznych.

Wyniki badań pilotażowych oraz studia przypadków (m.in. dzieci w wieku przedszkolnym i młodzieży) wskazują, że wczesna identyfikacja wzorców sensorycznych znacząco redukuje ryzyko przeciążeń, wycofania społecznego oraz zachowań dezorganizacyjnych. Włączenie edukacji sensorycznej do pracy terapeutycznej i edukacyjnej pozwala zwiększyć poczucie bezpieczeństwa, samoregulację oraz pozytywną tożsamość dziecka. Wnioski z analizy wskazują, że dobrostan sensoryczny powinien być traktowany jako integralny komponent zdrowia psychicznego i rozwojowego dzieci i młodzieży. Wdrażanie praktyk opartych na Inwentarzu Dobrostanu Sensorycznego sprzyja bardziej empatycznemu, zindywidualizowanemu podejściu w edukacji i terapii oraz stanowi istotny krok w kierunku standardów zgodnych z ideą nurturing care promowaną przez WHO.

Wykład koncentruje się na roli komunikacji pozawerbalnej jako kluczowego źródła informacji o stanie jelit i układu nerwowego dziecka. Omawiane są charakterystyczne sygnały niewerbalne – mimika, napięcie mięśni, postawa ciała, wzorce ruchowe oraz unikanie kontaktu – które często stanowią pierwsze i najczulsze wskaźniki bólu, dyskomfortu, refluksu, zaparć, dysbiozy czy przerostów bakteryjnych. Przedstawiona zostaje koncepcja „języka ciała” dzieci z autyzmem oraz zaburzeniami sensorycznymi, w których funkcje werbalne są ograniczone lub niespójne, a reakcje behawioralne ściśle odzwierciedlają stan fizjologiczny. Wykład pokazuje, w jaki sposób zachowania często odbierane jako opór, drażliwość czy nadpobudliwość mogą wynikać z niewidocznych zaburzeń gastroenterologicznych. Zaprezentowany zostaje model klinicznej interpretacji obserwacji, łączący sygnały pozawerbalne z funkcjonowaniem osi jelitowo-mózgowej oraz autonomicznego układu nerwowego. To wykład dla specjalistów i rodziców, którzy chcą naprawdę widzieć dziecko – zanim zaczną je oceniać.

Dzieci najlepiej rozwijają się w bezpiecznych relacjach. Chętniej uczą się od osób, którym ufają i które potrafią troszczyć się o bliskość. Relacja pomaga się komunikować z dzieckiem. Rozumieć o co mu chodzi i wiedzieć jak do niego dotrzeć. Dlatego budowanie relacji jest podstawowym narzędziem kiedy chcemy wspierać rozwój dziecka. Także tego dziecka ze spektrum autyzmu.

Często jeszcze można spotkać się z poglądem, że dzieci w spektrum nie potrzebują tak bardzo relacji jak dzieci neurotypowe. Ja jestem przekonana, że jest wręcz przeciwnie. Jednak budowanie relacji z dzieckiem w spektrum może napotykać na wiele wyzwań. Dlatego dorośli mogą potrzebować więcej umiejętności służących do budowania relacji i więcej umiejętności komunikacyjnych.

Na wykładzie opowiem jak budowanie relacji łączy się z komunikacją. I jak tą wiedzę wykorzystać w komunikacji z dziećmi w spektrum.

Wystąpienie poświęcone będzie neurofenomenowi AuDHD, czyli współwystępowaniu zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) oraz zaburzeń z deficytem uwagi i/lub nadaktywnością (ADHD). Główny przekaz podkreśla, że jeden plus jeden nie zawsze równa się dwa (1+1 ≠ 2). A co za tym idzie, AuDHD nie jest prostą sumą dwóch neuroprofilów, lecz unikatową konfiguracją wymagającą odrębnego spojrzenia diagnostycznego i terapeutycznego. Prelekcja wskaże, na jakie symptomy warto zwracać uwagę, aby dostrzec specyfikę AuDHD, oraz omówi trudności związane z diagnozą tak złożonego obrazu klinicznego. Zostanie poruszony temat społecznej świadomości neuroróżnorodności, która wciąż rzadko uwzględnia bardziej złożone profile. Brak tej świadomości przekłada się na wyzwania w codziennym funkcjonowaniu osób z AuDHD – od problemów sensorycznych i trudności w relacjach społecznych po ryzyko wypalenia czy współwystępowania innych zaburzeń. Wystąpienie zakończy się wskazaniem możliwych form wsparcia – od psychoterapii i farmakoterapii, przez rozmaite terapie, (psycho)edukację społeczną i treningi, po zdrowe strategie transgresyjne i metody uniwersalnego projektowania otoczenia – które mogą poprawić jakość życia osób z AuDHD.

Warsztat poświęcony jest wieloaspektowemu ujęciu seksualności osób w spektrum autyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem zachowań uznawanych za nietypowe, niekonwencjonalne lub odbiegające od dominujących norm społeczno-kulturowych. Celem spotkania jest przedstawienie aktualnego stanu badań dotyczących ekspresji seksualnej, potrzeb, granic oraz zróżnicowanych wzorców zachowania w populacji neuroróżnorodnej, a także omówienie perspektyw klinicznych, edukacyjnych i etycznych. W trakcie warsztatu uczestnicy poznają: charakterystykę rozwoju seksualnego osób w spektrum autyzmu oraz czynniki różnicujące go od populacji neurotypowej; przegląd zjawisk określanych jako „zachowania nietypowe”, obejmujących m.in. odmienne preferencje sensoryczne, specyficzne sposoby inicjowania kontaktu, trudności w odczytywaniu sygnałów społecznych oraz zachowania potencjalnie ryzykowne; narzędzia pracy edukacyjnej i terapeutycznej, w tym sposoby wspierania autonomii, kompetencji komunikacyjnych i umiejętności wyznaczania granic; strategie budowania bezpiecznego, niedyskryinującego i opartego na dowodach podejścia do seksualności w kontekstach rodzinnych, edukacyjnych i klinicznych.
Program opiera się na aktualnych publikacjach naukowych z zakresu seksuologii, psychologii neuroróżnorodności, pedagogiki specjalnej i badań nad niepełnosprawnościami.

W czasie warsztatu prześledzimy sposoby opisu komunikacji osób w spektrum autyzmu. 
Zastanowimy się, jakie narzędzia i w jaki sposób mogą wspierać zaspokojenie konkretnych potrzeb komunikacyjnych.
Program opiera się na aktualnych publikacjach naukowych z zakresu seksuologii, psychologii neuroróżnorodności, pedagogiki specjalnej i badań nad niepełnosprawnościami.

Rozwój samoświadomości stanowi kluczowy i wciąż niedoceniany obszar wspierania młodzieży w spektrum autyzmu. Badania wskazują, że osoby autystyczne w wieku dorastania charakteryzuje znacząco obniżone poczucie własnej wartości oraz ograniczone możliwości samostanowienia w porównaniu z rówieśnikami neurotypowymi. Odpowiedzią na tę lukę jest Zintegrowany Program Rozwoju Samoświadomości dla Nastolatków w Spektrum Autyzmu, opracowany, oparty na podejściu rozwojowym i środowiskowym, a nie deficytowym. Program umożliwia młodym uczestnikom dokonanie „samodiagnozy potrzeb
rozwojowych”, rozwijanie zdolności do rozumienia siebie, swoich emocji i reakcji oraz świadomego kierowania uwagą i relacjami społecznymi. Struktura warsztatu obejmuje sześć powiązanych ścieżek tematycznych: percepcji, uwagi, informacji, rozumienia, samorefleksji potrzeb oraz tożsamości. Każda ścieżka zawiera pięć spotkań, ukierunkowanych na rozwój autorefleksji, świadomości ciała, emocji i wartości. Zajęcia są oparte na zasadach bezpieczeństwa sensorycznego, autonomii i dobrowolności, a ich celem jest nie „trening zachowań”, lecz budowanie podmiotowości i poczucia sprawczości młodej osoby. Program wykorzystuje elementy psychoedukacji, pracy z emocjami, mapowania doświadczeń cielesnych i tworzenia osobistych profili potrzeb. W praktyce pozwala uczestnikom lepiej rozumieć swoje granice, sygnały ciała oraz czynniki wpływające na dobrostan psychiczny i społeczny. Włączenie tego podejścia w działania wychowawcze i terapeutyczne sprzyja rozwijaniu kompetencji społecznych w sposób naturalny i zgodny z indywidualnym wzorcem rozwojowym, a nie poprzez przymus adaptacji do zewnętrznych norm. Warsztaty „Wsparcie rozwoju samoświadomości skoncentrowane na potrzebach” pokazują, że samoświadomość jest fundamentem zdrowych relacji, regulacji emocjonalnej i autonomii życiowej, a jej rozwój powinien być integralnym elementem programów wsparcia młodzieży w spektrum.

Będzie to króciutki warsztat tym, jak ważna jest relacja.
Przybliżę podstawowe zagadnienia związane z wyzwaniami, przed jakimi stajemy niosąc wsparcie dla osób w spektrum i ich rodzin.
Relacja to temat szeroko poruszany, może nawet „modny”, a co za tym idzie – przedstawiany z różnych perspektyw.
Przecież zawsze jesteśmy ze sobą w jakiejś relacji.
Ale jaką relacją jest ta, która karmi, wspiera, podnosi i niesie…?
Zapraszam na warsztat. Może znajdziemy razem odpowiedź na to pozornie banalne pytanie…?

Specjalistyczne warsztaty z zakresu Neuroakustycznego Treningu Mózgu SAS, prowadzone

osobiście przez ich twórcę, Stevena Michaëlisa. Wydarzenie skierowane jest do terapeutów,

pedagogów, psychologów, logopedów, specjalistów pracujących z osobami z trudnościami w przetwarzaniu sensorycznym oraz wszystkich zainteresowanych neuroakustyką i jej zastosowaniem w terapii i edukacji. Warsztaty będą koncentrować się na praktycznym i teoretycznym poznaniu metody SAS, opartej na precyzyjnie przetworzonych dźwiękach, muzyce i mowie, które mają na celu synchronizację pracy obu półkul mózgu oraz poprawęprzetwarzania słuchowego.

Podczas szkolenia uczestnicy poznają naukowe podstawy metody, obejmujące mechanizmy neuroakustycznej stymulacji, plastyczność mózgu, rolę przetwarzania słuchowego oraz integrację z innymi modalnościami sensorycznymi. Omówione zostaną kluczowe obszary oddziaływania SAS, takie jak: poprawa koncentracji, uwagi słuchowej, przetwarzania językowego, percepcji wielozmysłowej, regulacji emocjonalnej, koordynacji półkulowej oraz wsparcie w zaburzeniach takich jak ADHD, zaburzenia przetwarzania słuchowego, autyzm, dysleksja czy trudności w nauce.

Znaczącą częścią warsztatu będą demonstracje i ćwiczenia praktyczne, podczas których uczestnicy poznają strukturę sesji SAS, doświadczą fragmentów treningów słuchowych oraz dowiedzą się, w jaki sposób prowadzić programy terapeutyczne w pracy z dziećmi i dorosłymi. Steven Michaëlis omówi sposób planowania, wdrażania i monitorowania programów, zasady doboru materiałów dźwiękowych, wymogi techniczne (m.in. rodzaj słuchawek i środowisko terapeutyczne) oraz dobre praktyki postępowania z klientami o zróżnicowanych potrzebach. Przewidziane są także elementy pracy warsztatowej, analizy przypadków oraz omówienie reakcji, jakie mogą pojawiać się w trakcie treningu.

Uczestnicy otrzymają również praktyczne wskazówki dotyczące zastosowania metody SAS w placówkach terapeutycznych, edukacyjnych i klinicznych, a także możliwość zadawania pytań i konsultacji dotyczących wdrażania metody w indywidualnej praktyce. Warsztat będzie  okazją do bezpośredniego kontaktu z twórcą metody, zapoznania się z najnowszymi aktualizacjami w jej stosowaniu oraz uzyskania pogłębionego zrozumienia neuroakustycznych mechanizmów leżących u podstaw pracy mózgu.